Συνεχίζουμε τη σειρά «Τα πρόσωπα που έγραψαν την ιστορία μας» με έναν άνθρωπο που συνδυάζει τα ακόλουθα πρωτοφανή στοιχεία:
α. Είναι μία από τις πιο σημαντικές μορφές στην ιστορία της Α.Ε.Κ., με τεράστια προσφορά, που ξεκίνησε πριν 100 χρόνια, αλλά είναι το ίδιο καίρια και ορατή μέχρι σήμερα, β. Δεν τον γνωρίζει σχεδόν κανείς!
Όσο απίστευτος και αντιφατικός κι αν φαίνεται αυτός ο συνδυασμός, υπάρχει τέτοιο πρόσωπο: είναι ο Ιωάννης Χρυσαφίδης. Ο εκ των ιδρυτών της Α.Ε.Κ., ο Πρόεδρος που κατέκτησε τον τελευταίο προπολεμικό τίτλο, αλλά πάνω απ’ όλα ο άνθρωπος στον οποίο η Α.Ε.Κ. χρωστάει το ότι απέκτησε – και διατήρησε παρά τις δυσκολίες – το γήπεδο στη Νέα Φιλαδέλφεια, που αποτέλεσε και αποτελεί την έδρα της και σήμερα.
Ιωάννης Χρυσαφίδης
Γεννιέται στα Γανόχωρα της Θράκης τo 1879. Όταν είναι ακόμη παιδί η οικογένειά του μεταναστεύει για αρκετά χρόνια στην Αμερική. Εκεί ο Γιάννης ασχολείται με διαμάντια, κάνει σημαντική περιουσία και επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη περί το 1909. Στην Κων/πολη ασχολείται με τη βιομηχανία και το εμπόριο και γίνεται Επίτροπος στην Αγία Τριάδα του Ταξίμ και Σύμβουλος στο Πατριαρχείο. Παντρεύεται τη Λουκία Δημάκη και αποκτούν 3 παιδιά. Το μεσαίο, ο Γιώργος (1912-2004) διατελεί μεταγενέστερα σημαντικός Πρόεδρος της Α.Ε.Κ. και θα παρουσιαστεί σε προσεχές αφιέρωμα.
Η οικογένεια Χρυσαφίδη φεύγει από την Κωνσταντινούπολη για την Αθήνα το 1922. Εκεί αρχικά εκμεταλλεύεται ένα ξενοδοχείο στην Ομόνοια και γίνεται αντιπρόσωπος εταιριών που είχαν συρματόσχοινα και είδη πλοίων ενώ αργότερα ιδρύει την εταιρεία ΧΡΥΣΠΑ Α.Ε. που εκμεταλλεύεται εργοστάσιο φινιρίσματος Μαλλίνων νημάτων στην Ιερά Οδό.
Εκείνο που ενδιαφέρει περισσότερο είναι η σχέση, που έχει ο Ιωάννης Χρυσαφίδης με την Α.Ε.Κ. Ή μάλλον, οι δύο σχέσεις: η φανερή και η έμμεση. Η φανερή σχέση είναι ότι την άνοιξη 1924 γίνεται ένας από τους 42 ιδρυτές του συλλόγου, συγκαταλέγεται μάλιστα στα πιο ενεργά ιδρυτικά μέλη και συμμετέχει από διάφορα πόστα στις διοικήσεις της Α.Ε.Κ. Είναι ενδεικτικό ότι το 1930 τον βρίσκουμε να κατέχει τη θέση του Αντιπροέδρου, ενώ δημοσίευμα του 1940 μας πληροφορεί ότι είναι ο τελευταίος Πρόεδρος του συλλόγου πριν το ξέσπασμα του Β΄ΠΠ αλλά και εκείνος που κατακτά τον τελευταίο προπολεμικό τίτλο, το καλοκαίρι του 1940. Αυτό το γεγονός είχε μέχρι πρόσφατα παραγνωριστεί από την ιστοριογραφία της Α.Ε.Κ., η οποία δεν είχε περιλάβει τον Ιωάννη Χρυσαφίδη στην καταγραφή των προέδρων της!
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η αφανής σχέση και προσφορά του Χρυσαφίδη στην Α.Ε.Κ., η οποία γίνεται υπό μία άλλη ιδιότητα που έχει: του μέλους του «Συμβουλίου Προνοίας και Στεγάσεως» του Υπουργείου Υγιεινής, Προνοίας και Αντιλήψεως. Πρόκειται για τον φορέα που είναι αρμόδιος για την οργάνωση της στέγασης των προσφύγων, τη δημιουργία συνοικισμών και μεριμνά για την επιβίωση αλλά και σταδιακή κοινωνική ένταξη των προσφυγικών πληθυσμών. Με την ιδιότητά του ως μέλους του συμβουλίου ο Χρυσαφίδης γίνεται ο βασικός συντελεστής ώστε στις 18 Φεβρουαρίου 1927 να παραχωρηθεί στην Α.Ε.Κ. «η χρήσις εν τω συνοικισμώ Ν. Φιλαδελφείας εκτάσεως, όπως χρησιμοποιηθεί ως αθλητικόν και ποδοσφαιρικόν Γυμναστήριον».
Η υπόθεση δεν τελειώνει όμως εκεί. Λίγες μέρες μετά την πιο πάνω απόφαση κάποια μέλη του Συμβουλίου θέτουν ζήτημα για την παραχώρηση της έκτασης προς την Α.Ε.Κ., διότι σε αυτή υπάρχουν φυτεμένα πεύκα. Ο Χρυσαφίδης με επιδέξιες ενέργειες κατορθώνει να «αγοράσει» χρόνο, να ενημερώσει τη διοίκηση της Α.Ε.Κ. για τον επικείμενο κίνδυνο άρσης της παραχώρησης και να δρομολογηθεί μία μαζική ολονύκτια επιχείρηση… εκκαθάρισης των εμποδίων. Έτσι, η παραχώρηση του γηπέδου διασώζεται και η Α.Ε.Κ. ριζώνει στον χώρο όπου μέχρι και σήμερα βρίσκεται η έδρα της. Για τις ενέργειες του Χρυσαφίδη και τον ρόλο του στο ζήτημα, που είναι αδύνατον να αναπτυχθούν στο πλαίσιο αυτού του περιορισμένου αφιερώματος, υπάρχει εκτενής αναφορά και παράθεση τεκμηρίων στο βιβλίο «100 χρόνια, Η ιστορία της Α.Ε.Κ. μέσα από την εξέλιξη του γηπέδου της».
Η ιστοριογραφία της Α.Ε.Κ. οφείλει να αποκαταστήσει την παράλειψη και να αναδείξει την τεράστια συνεισφορά του Ιωάννη Χρυσαφίδη στην απόκτηση γηπέδου. Υπήρξε ο εμπνευστής και ο πατέρας του εγχειρήματος, καθώς κι εκείνος που το προστάτευσε στα πρώτα του βήματα. Χωρίς εκείνον η Α.Ε.Κ. δεν θα είχε την έδρα της στον συγκεκριμένο χώρο στη Νέα Φιλαδέλφεια και η ιστορία της θα είχε διαμορφωθεί πολύ διαφορετικά.
Το Μουσείο Ιστορίας της Α.Ε.Κ. αισθάνεται την ανάγκη να ευχαριστήσει τον κ. Αλέξη Σιώρη, δισέγγονο του Ιωάννη και εγγονό του Γεωργίου Χρυσαφίδη, για το φωτογραφικό υλικό και τα βιογραφικά στοιχεία.
Στις φωτογραφίες:
1. Ο Ιωάννης Χρυσαφίδης γύρω στο 1900.
2. Ανάμεσα στους δύο γιους του, Τάκη και Γιώργο (δεξιά, μετέπειτα Πρόεδρο της Α.Ε.Κ.) γύρω στο 1930.
3. Ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο: τα χειρόγραφα πρακτικά του Συμβουλίου Προνοίας και Στεγάσεως» του Υπουργείου Προνοίας, όπου κρίθηκε στο διάστημα Φεβρουαρίου – Απριλίου 1927, η παραχώρηση προς την Α.Ε.Κ. της έκτασης στη Νέα Φιλαδέλφεια, όπου και σήμερα είναι η έδρα της. Ο Ι. Χρυσαφίδης ήταν το κλειδί.
4. Πρακτικό συγκρότησης σε σώμα του Δ.Σ. της Α.Ε.Κ. του Ιανουαρίου 1930. Ο Ιωάννης Χρυσαφίδης είναι Αντιπρόεδρος, με Πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Σπανούδη.
5. Δημοσίευμα του Φεβρουαρίου 1940, που αναφέρεται στη συγκρότηση του Δ.Σ. της Α.Ε.Κ. σε σώμα, με τον Ιωάννη Χρυσαφίδη ως Πρόεδρο.
6. Πανηγυρική συνεδρίαση του Δ.Σ. της Α.Ε.Κ. το 1961, παρουσία του υπουργού Αλιπράντη, εν όψει ολοκλήρωσης των έργων του γηπέδου. Ο Ι. Χρυσαφίδης τρίτος από αριστερά, με τα γυαλιά.
7. Ο Ιωάννης Χρυσαφίδης το 1965.
Novibet ΕΠΑΘΑ με Super Προσφορά* Γνωριμίας* 21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ: ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ | ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 2109237777 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ
SEAJETS Ταξιδεύουμε μαζί με το μεγαλύτερο στόλο ταχύπλοων παγκοσμίως σε 50 προορισμούς του Αιγαίου!

