Το ποδόσφαιρο αλλάζει. Το παιχνίδι στο κορυφαίο επίπεδο είναι πολύ διαφορετικό από το πως ήταν πριν από 10 χρόνια. Πολλά πράγματα που γινόντουσαν στο παρελθόν έχουν εξαφανιστεί τελείως, ενώ άλλα έχουν μετριαστεί αρκετά. Πάμε λοιπόν να δούμε τρεις τακτικές που οι κορυφαίες ομάδες είτε δε χρησιμοποιούν καθόλου πλέον, είτε χρησιμοποιούν, αλλά όχι στον βαθμό που γινόταν παλαιότερα.
Το «κλασσικό» 4-4-2
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το κλασσικό 4-4-2 ήταν ο προεπιλεγμένος τρόπος παιχνιδιού μιας ομάδας. Δύο φουλ-μπακ, δύο κεντρικοί αμυντικοί, δύο εξτρέμ, δύο κεντρικοί μέσοι και δύο επιθετικοί. Πλέον, ο συγκεκριμένος τρόπος παιχνιδιού έχει εξαφανιστεί. Το 2009-10, εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται από σχεδόν τις μισές ομάδες της Premier League - σύμφωνα με την Opta, το 43,9% των αρχικών ενδεκάδων που χρησιμοποίησαν οι ομάδες εκείνη τη χρονιά, ήταν βασισμένες στο 4-4-2. Αυτό σταδιακά μειώθηκε μέχρι μια ξαφνική πτώση το 2012-13, που από 33% την σεζόν 2011-2012 έπεσε στο 12%.
Αυτή τη σεζόν, μόλις το 6,5% των αρχικών εντεκάδων έχουν βασιστεί στο 4-4-2. Η Μπέρνλι, η Λούτον Τάουν και η Κρίσταλ Πάλας ήταν υπεύθυνες για την πλειοψηφία αυτών, με τις περισσότερες ομάδες να επιλέγουν μια παραλλαγή του 4-2-3-1.
Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται σε διάφορους λόγους, αλλά οι αδυναμίες του 4-4-2 είναι γνωστές εδώ και χρόνια: η έλλειψη κορμιών στα χαφ, η ανάγκη για τουλάχιστον έναν από αυτούς τους παίκτες να είναι ποδοσφαιριστής με τα χαρακτηριστικά του Ενγκολό Καντέ, η ακαμψία του συστήματος.
Αλλά η εξέλιξη της τακτικής αλλάζει συνεχώς: κάποιος έρχεται με μια ιδέα, υιοθετείται ευρέως, τότε άλλοι καταλαβαίνουν τα ελαττώματα αυτής της ιδέας, έτσι νέες ιδέες καθιερώνονται και παλιές αναβιώνουν - ένας έμμεσος τρόπος να πούμε ότι το 4-4-2 μπορεί να μην είναι «νεκρό», απλά να κοιμάται. Κοιμάται αρκετά βαθιά, ομολογουμένως, αλλά μπορεί να ξυπνήσει ξανά.
Τα μακρινά σουτ
Υπάρχουν πολλά γκολ τα οποία μπορούν να θεωρηθούν εντυπωσιακά: με ατομική προσπάθεια, με έναν μαγικό συνδυασμό των παικτών, αλλά ίσως τα πιο εντυπωσιακά γκολ να είναι αυτά, τα οποία έρχονται με σουτ από τα 25-30 μέτρα. Τα κακά νέα είναι ότι το μακρινό σουτ εξαφανίζεται σταδιακά από το παιχνίδι. Ίσως να μην εξαφανιστεί τελείως, αλλά οι ομάδες σουτάρουν έξω από το κουτί, πολύ λιγότερο από ότι τα προηγούμενα χρόνια.
Την σεζόν 2009-10, το 45% των σουτ στην Premier League έγιναν εκτός μεγάλης περιοχής. Αυτός ο αριθμός, με μικρές διακυμάνσεις, ουσιαστικά μειώνεται κάθε χρόνο στο σημείο όπου την περασμένη σεζόν, μόλις το 33,2% των σουτ ελήφθησαν από απόσταση. Αυτή τη σεζόν, είμαστε στο 32,6%.
Ο λόγος είναι αρκετά προφανής: ένα σουτ έξω από την περιοχή είναι πολύ λιγότερο πιθανό να οδηγήσει σε γκολ από ένα σουτ από μέσα. Το μακρινό σουτ μπορεί να είναι θεαματικό και ευχάριστο όταν η μπάλα καταλήγει στα δίχτυα, αλλά είναι ένας αρκετά αναποτελεσματικός τρόπος για να προσπαθήσουν οι ομάδες να σκοράρουν. Η άνοδος της μέτρησης αναμενόμενων γκολ (xG) δεν είναι σύμπτωση.
Ωστόσο, το ότι οι ομάδες παίρνουν λιγότερα μακρινά σουτ δεν σημαίνει απαραίτητα ότι σημειώνονται λιγότερα γκολ από μεγάλη απόσταση. Το 2009-10, 137 γκολ σημειώθηκαν έξω από το κουτί, ένας αριθμός που ανεβοκατεβαίνει με την πάροδο των χρόνων από το υψηλό των 186 το 2013-14 στο χαμηλό των 120 το 2020-21 - 17,7% και 11,7% των συνολικών γκολ που σημειώθηκαν σε αυτές τις σεζόν.
Τώρα επανέρχεται: τις δύο τελευταίες σεζόν σημειώθηκαν 143 και 145 γκολ με σουτ έξω απο την περιοχή, 13,6% και 13,3% , ενώ το ποσοστό της φετινής σεζόν ανέρχεται στο 13,2%. Οι ομάδες παίρνουν πολύ λιγότερα μακρινά σουτ από ό, τι πριν από 14 χρόνια, αλλά σκοράρουν περισσότερα γκολ από αυτά, γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτά τα σουτ επιλέγονται πιο προσεκτικά.
Τα «τυφλό» διωξίματα των τερματοφυλάκων
Υπήρξε μια εποχή που η πρωταρχική επιλογή ενός τερματοφύλακα - ίσως η μόνη αποδεκτή επιλογή του – ήταν να διώξει με δύναμη την μπάλα και χωρίς να στοχεύσει κάποιον συμπαίκτη. Ήταν μια μορφή τέχνης με τον δικό της τρόπο, ένα απόσταγμα ενός συγκεκριμένου τρόπου σκέψης για το ποδόσφαιρο, ωστόσο δεν είναι ένας τρομερά αποτελεσματικός τρόπος χρήσης της μπάλας.
Πλέον, οι σύλλογοι ενθαρρύνουν τους τερματοφύλακες τους να είναι λίγο πιο... ακριβής στις πάσες τους, κάτι που ναι μεν έχει οδηγήσει σε μερικά bloopers, αλλά γενικά θεωρείται προτιμότερο και πιο προοδευτικό. Υπάρχουν μερικοί τρόποι μέτρησης αυτού, αλλά αυτός με τον οποίο πηγαίνουμε είναι η ολοκλήρωση πάσας από τους τερματοφύλακες.
Πηγαίνοντας πίσω 20 χρόνια, το μέσο ποσοστό ολοκλήρωσης πάσας για έναν τερματοφύλακα το 2003-04 ήταν 42,5%, αλλά αυτό έχει αυξηθεί σταδιακά με την πάροδο των ετών, σε σημείο που αυτή τη σεζόν έχει δει ένα 71,8% των πασών να βρίσκουν στόχο (αυτό είναι ένα ποσοστό ολοκλήρωσης πασών που ένας μέσος της δεκαετίας του 1990 δεν θα είχε ποτέ)! Την περασμένη σεζόν, ήταν 67,1%, την προπέρσινη σεζόν 65,8%, πριν τρία χρόνια ήταν 64,9%, ενώ πριν τέσσερα χρόνια ήταν 60,9%.
Σε γενικές γραμμές, τα πράγματα που είναι στατιστικά λιγότερο πιθανό να οδηγήσουν είτε στο να σκοράρουν ένα γκολ είτε να ελέγξουν την κατοχή μειώνονται. Οι ομάδες δεν παίζουν πλέον «ποδόσφαιρο αλάνας», απλά κάνουν τη δουλειά τους με πιο έξυπνο τρόπο από ποτέ. Ωστόσο, εξακολουθούν να μας παρέχουν διασκεδαστικό ποδόσφαιρο.
ΠΗΓΗ: The Athletic
ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ
Novibet ΕΠΑΘΑ με Super Προσφορά* Γνωριμίας* 21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ: ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ | ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 2109237777 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ
SEAJETS Ταξιδεύουμε μαζί με το μεγαλύτερο στόλο ταχύπλοων παγκοσμίως σε 50 προορισμούς του Αιγαίου!
