Οι φωνές που ζητούν να πέσει το τελευταίο ρομαντικό κάστρο της Αθλέτικ Μπιλμπάο

Το ποδοσφαιρικό καμάρι των Βάσκων. Η Μπιλμπάο, μετά τις Ρεάλ Μαδρίτης και Μπαρτσελόνα είναι ο τρίτος πιο επιτυχημένος σύλλογος της Ισπανίας όσον αφορά τα τρόπαια που κέρδισε και παραμένει μέχρι σήμερα η μοναδική ομάδα εκτός από τους «μπλαουγκράνα» και τους «Μερένχες» που δεν έχει υποβιβαστεί ποτέ στη δεύτερη κατηγορία.

Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της Αθλέτικ είναι η απουσία ξένων παικτών από τη σύνθεσή της. Η πολιτική της «Καντέρα», όπως ονομάζεται, είναι συνειδητή επιλογή των ανθρώπων της, οι οποίοι επενδύουν στην αξιοποίηση των ταλέντων από τις ακαδημίες του συλλόγου.

Το σύνθημα που κυριαρχεί είναι: «Δεν χρειαζόμαστε τους εισαγόμενους, έχουμε τους δικούς μας παίκτες και οπαδούς». Οι μόνοι ξένοι που έχουν θέση στην ομάδα, συμπεριλαμβανομένων και των υπόλοιπων Ισπανών, είναι οι προπονητές, αλλά και οι Βάσκοι ποδοσφαιριστές της διασποράς.

Η φιλοσοφία της Μπιλμπάο είναι ένα ευαίσθητο θέμα με μακρά παράδοση. Πηγαίνει στην καρδιά της βασκικής ταυτότητας. Θρύλοι του συλλόγου, όπως ο Άντονι Θουμπιθαρέτα και Άντονι Γκοϊκοϊτσέα και δια βίου οπαδοί του συλλόγου μίλησαν για την ιδιαίτερη πολιτική του συλλόγου και τόνισαν πως ναι μεν δεν θέλουν να εγκαταλειφθεί εντελώς, αλλά θα πρέπει να γίνουν ορισμένες αλλαγές ώστε να αντικατοπτρίζει την σύγχρονη κοινωνία. Πάμε λοιπόν να δούμε από που προέρχεται αυτή η πολιτική και που θα μπορούσε να οδηγήσει τον σύλλογο στο μέλλον.

Η Αθλέτικ δεν χρησιμοποιούσε πάντα μόνο Βάσκους παίκτες. Ιδρύθηκε το 1898 αφού οι Βρετανοί εργάτες και οι νέοι Βάσκοι που είχαν σπουδάσει εκεί έφεραν το ποδόσφαιρο στο Μπιλμπάο. Πολλοί ξένοι αγωνίστηκαν στον σύλλογο στις πρώτες μέρες του.

Το 1911 και μετά την χρησιμοποίηση μη επιλέξιμων ξένων παικτών αφαιρέθηκε ένας τίτλος Copa del Rey από την Μπιλμπάο(αργότερα βέβαια αποκαταστάθηκαν ως Κυπελλούχοι από την Ισπανική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου). Ο θρύλος λέει ότι μετά από αυτό το γεγονός ο  σύλλογος αποφάσισε να χρησιμοποιήσει μόνο ποδοσφαιριστές που γεννήθηκαν στην Χώρα των Βάσκων.

Οι ιστορικοί Τζον Ρίβας και Ζόσου Τουρουθέτα έχουν υποστηρίξει ότι η πολιτική ήταν αποτέλεσμα περιστάσεων. Ο αριθμός των ξένων παικτών στο ισπανικό ποδόσφαιρο μειώθηκε τη δεκαετία του 1910 λόγω των αυστηρών κανόνων της Ομοσπονδίας και των Βρετανών παικτών που στρατολογήθηκαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο γεννημένος στο Σόμερσετ επιθετικός Άντριου Νέιτς έγινε ο τελευταίος μη Βάσκος ποδοσφαιριστής που αγωνίστηκε για την Μπιλμπάο σε ένα φιλικό κόντρα στην Civil Service FC τον Απρίλιο του 1911.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του συλλόγου, η φιλοσοφία επεκτείνεται σε παίκτες που γεννήθηκαν ή μεγάλωσαν στη Χώρα των Βάσκων, την οποία κατατάσσουν στις περιοχές Γκιπουθκόα και Ναβάρα στην Ισπανία και Λαμπούρ, Σούλε και Κάτω Ναβάρα στη Γαλλία. Δεν είναι γραμμένο στο κοινωνικό καταστατικό του συλλόγου, αν και αυτό αναφέρει ότι «το Αθλητικό Σωματείο θα καθοδηγείται στην ανάπτυξή του από σεβασμό στην παραδοσιακή αθλητική φιλοσοφία του».

Αυτή η φιλοσοφία είναι ανοιχτή σε ερμηνείες όλα αυτά τα χρόνια. Ξεκίνησε με παίκτες που γεννήθηκαν ή μεγάλωσαν στη Χώρα των Βάσκων, πριν η Αθλέτικ κινηθεί για να υπογράψει Βάσκους παίκτες από συλλόγους εκτός της περιοχής τη δεκαετία του 1970, μια πολιτική γνωστή ως «Operacion Retorno». Στο τέλος αυτής της δεκαετίας, άρχισαν να ενσωματώνουν παίκτες που γεννήθηκαν εκτός της Χώρας των Βάσκων, αλλά είχαν μεγαλώσει εκεί - συμπεριλαμβανομένου του σημερινού προπονητή Ερνέστο Βαλβέρδε, ο οποίος γεννήθηκε στη δυτική ισπανική επαρχία Κάσερες και εντάχθηκε ως παίκτης το 1990.

 Ο Λουίς Ντε Λα Φουέντε, ο ομοσπονδιακός προπονητής της εθνικής Ισπανίας, γεννήθηκε στη βόρεια επαρχία Λα Ριόχα που συνορεύει με τη Χώρα των Βάσκων και εντάχθηκε στην ακαδημία σε ηλικία 15 ετών, πραγματοποιώντας 233 εμφανίσεις με την πρώτη ομάδα. Ο Λαπόρτ γεννήθηκε επίσης εκτός της Χώρας των Βάσκων, στη νοτιοδυτική Γαλλία, αλλά συμφώνησε να ενταχθεί στην ομάδα νέων σε ηλικία 15 ετών το 2009 και αγωνίστηκε στην πρώτη ομάδα από το 2012 μέχρι το 2018.

Το 2019, υπήρξε διαμάχη όταν η γυναικεία ομάδα της Μπιλμπάο υπέγραψε την Βιβιάν Σούλτσε, η οποία είναι γεννημένη στην Γερμανία με Βασκική καταγωγή, της οποίας ο προπάππους είχε αγωνιστεί στον σύλλογο.

«Από την αρχή μέχρι τώρα, (η φιλοσοφία) πάντα ερμηνευόταν διαφορετικά», ανέφερε ο Χουάν Ελεχάλδε, δύο φορές μέλος του αθλητικού συμβουλίου μεταξύ 1990 και 2001. «Δεν γράφτηκε ποτέ με συγκεκριμένη ορολογία επειδή κανείς δεν το ήθελε. Όλα τα διοικητικά συμβούλια σε όλη την ιστορία έχουν ερμηνεύσει διαφορετικά τη φιλοσοφία».

Η Μπιλμπάο βρίσκεται ζωντανή στην μάχη ενός ευρωπαϊκού εισιτηρίου την φετινή σεζόν, όμως το 2024 θα συμπληρωθούν 40 χρόνια από την τελευταία φορά που ο σύλλογος κατέκτησε ένα σημαντικό τρόπαιο( πανηγύρισε το νταμπλ την σεζόν 1983-1984).

Έχει πάρει δύο Σούπερ Καπ Ισπανίας τα τελευταία οκτώ χρόνια, αλλά ηττήθηκε σε back-to-back τελικούς Copa del Rey από την "μισητή" αντίπαλο, Ρεάλ Σοσιεδάδ και την Μπαρτσελόνα το 2021. Η άνοδος των γειτονικών συλλόγων(Ρεάλ Σοσιεδάδ και Οσασούνα) δεν βοήθησε.

Η Σοσιεδάδ, η οποία εδρεύει στην πόλη του Σαν Σεμπαστιάν, ακολούθησε τη δική της πολιτική  για τους Βάσκους, κυρίως ως αποτέλεσμα οικονομικών περιορισμών για σχεδόν 30 χρόνια, έως ότου υπέγραψε τον Ιρλανδό διεθνή επιθετικό της Λίβερπουλ, Τζον Όλντριτζ το 1989. Αυτό ακολούθησε την αποχώρηση αρκετών βασικών παικτών, αν και δεν υπέγραψαν ξανά Ισπανό εκτός της Χώρας των Βάσκων μέχρι τον Σέρχιο Μπόρις της Ρεάλ Οβιέδο το 2002.

«Συζητήσεις για τη φιλοσοφία υπήρχαν πάντα από τότε που γνώρισα την Αθλέτικ. Υπάρχει πάντα κάτι εκεί που λες: "Το κάνουμε αυτό για δεν ξέρω πόσα χρόνια, αυτό έχει λειτουργήσει για εμάς μέχρι τώρα, ίσως μια μέρα πρέπει να αλλάξουμε". Όταν κερδίσαμε το πρωτάθλημα, δεν το είχαμε κερδίσει εδώ και 25 χρόνια, οπότε υπήρχαν οπαδοί που πίστευαν ότι είχε έρθει η στιγμή να αλλάξουν. Τείνει να συμβαίνει κυκλικά», ανέφερε Θουμπιθαρέτα, ο πρώην τερματοφύλακας της Αθλέτικ που την βοήθησε να κατακτήσει τους πιο πρόσφατους τίτλους της στην La Liga το 1983 και το 1984 και ήταν αθλητικός διευθυντής από το 2001 μέχρι το 2005.

Οι οπαδοί είναι πολύ υπερήφανοι για την φιλοσοφία της ομάδας και πολλοί θα προτιμούσαν να υποβιβαστούν παρά να την χάσουν. Ως ένας από τους τέσσερις ισπανικούς συλλόγους που εξακολουθούν να ανήκουν σε οπαδούς - όπως η Μπαρτσελόνα, η Ρεάλ Μαδρίτης και η Οσασούνα - όσοι τρέχουν την ομάδα γνωρίζουν ότι δεν θα είχαν καμία πιθανότητα αν πρότειναν μια αλλαγή. «Υπάρχουν πιο γλυκοί τρόποι για να αυτοκτονήσεις», ήταν ο τρόπος με τον οποίο το έθεσε ο πρώην πρόεδρος  Χοσέ Χουλιάν Λερτούνδι το 2018.

«Κανείς δεν αγγίζει τη φιλοσοφία», λέει ο Γκοϊκοϊτσέα,  πρώην κεντρικός αμυντικός που έκανε 369 εμφανίσεις για την Αθλέτικ από το 1975-1987. «Η φιλοσοφία του συλλόγου  θα διαρκέσει για πολλά, πολλά, πολλά χρόνια. Ας πούμε για πάντα. Γιατί αν όχι, δεν θα ήμασταν διαφορετικοί. Και σήμερα, η Αθλέτικ είναι μια διαφορετική ομάδα».

Πολλοί οπαδοί είναι προσκολλημένοι στη φιλοσοφία στη σημερινή της μορφή. «Θα προτιμούσα να είμαι η "σχεδόν" ομάδα με τη φιλοσοφία παρά οι πρωταθλητές χωρίς τη φιλοσοφία», λέει ο Αλβάρο Ντε Λα Φουέντε, πρόεδρος της ομάδας υποστηρικτών Mr Pentland Club με έδρα το Λονδίνο. «Αν έχω παιδιά, θα προσπαθήσω να τα έχω στη Χώρα των Βάσκων, ώστε να μπουν (στη φιλοσοφία)», προσθέτει ο Μπελέν Αλόνσο Ντομίνγκε, οπαδός της Μπιλμπάο από τη Γαλικία, στη βορειοδυτική Ισπανία.

Ωστόσο, ορισμένοι οπαδοί πιστεύουν ότι είναι καιρός να την επανεξετάσουν. Η ομάδα που, στη γενική συνέλευση του Οκτωβρίου, έθεσε την ιδέα να επιτρέψει στα παιδιά και τα εγγόνια των Βάσκων που ζουν στο εξωτερικό να παίξουν για την Αθλέτικ, σχεδιάζει να πραγματοποιήσει συνέντευξη Τύπου για το θέμα τον Ιανουάριο και λέει ότι έχει λάβει περίπου 250 μηνύματα υποστήριξης.

Τα αθλητικά μέλη μπορούν να θέσουν ένα διαδικαστικό θέμα στη συνέλευση του συλλόγου ή να προκαλέσουν έκτακτη συνεδρίαση εάν συγκεντρώσουν την υποστήριξη του ενός τρίτου όλων των μελών που κατέχουν ψήφους ή του 10% όλων των μελών.

Ο Σαλίνας-Αρμεντάριθ, ο οποίος υποστηρίζει τα σχέδια της συγκεκριμένης ομάδας φιλάθλων  για δημοψήφισμα, θέλει οι οπαδοί να έχουν τέσσερις επιλογές: να απαλλαγούν εντελώς από τη φιλοσοφία, να εφαρμόσουν τον ορισμό που δίνεται από την ιστοσελίδα του συλλόγου, να συμπεριλάβουν τα παιδιά των Βάσκων που γεννήθηκαν αλλού ή να μετατρέψουν το Λεθάμα, το επιτυχημένο κέντρο νεολαίας του συλλόγου, σε μια «παγκόσμια ακαδημία» που ενσωματώνει νέους παίκτες από όλο τον κόσμο.

Ο 61χρονος είναι υπέρ της τρίτης επιλογής, αλλά θέλει η Αθλέτικ να διευκρινίσει τι σημαίνει «μεγάλωσε» στον ορισμό της φιλοσοφίας της ιστοσελίδας του συλλόγου. Ένα άλλο από τα τρία μέλη που έθεσαν το θέμα στη γενική συνέλευση ισχυρίστηκε ότι είχε εντοπίσει 51 παραδείγματα «εξαπάτησης» της πολιτικής τους από την Αθλέτικ.

«Η φιλοσοφία δεν αμφισβητείται – συμφωνούμε με αυτήν. Αλλά υπάρχει έλλειψη ορισμού. Τώρα είναι η ώρα να το ξεκαθαρίσουμε», τονίζει ο Σαλίνας-Αρμεντάριθ. Όσοι τάσσονται υπέρ της αλλαγής επισημαίνουν το χαμηλό ποσοστό γεννήσεων της Χώρας των Βάσκων σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Η Χώρα των Βάσκων στην Ισπανία είχε ποσοστό γεννήσεων 6,2 (γεννήσεις ανά 1.000 κατοίκους) για το 2022 σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία Eustat, το χαμηλότερο από το 1975 και χαμηλότερο από το ποσοστό της Ισπανίας 6,9 και το 8,7 της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Γιον Αγκιριάνο, το θέμα της διεύρυνσης της φιλοσοφίας είναι ταμπού σε ορισμένους κύκλους.

«Πριν από δέκα χρόνια και πριν από τις εκλογές για την προεδρία της Αθλέτικ, κάναμε μια έρευνα στην οποία θέσαμε στους οπαδούς διάφορες ερωτήσεις. Μία από αυτές ήταν η δυνατότητα να ανοίξει η ακαδημία σε παιδιά από άλλα μέρη. Εξήντα έξι τοις εκατό ψήφισαν υπέρ, αλλά κανείς δεν έδωσε προσοχή επειδή υπάρχει φόβος. Οι άνθρωποι φοβούνται να το σκεφτούν», λέει ο Αγκιριάνο, ο οποίος καλύπτει το ρεπορτάζ της Μπιλμπάο για την τοπική εφημερίδα «El Correo» για περισσότερα από 25 χρόνια.

Άλλοι βλέπουν εδώ και καιρό τη φιλοσοφία διαφορετικά από την επίσημη στάση του συλλόγου. Ο Αϊτόρ Λαραθάμπαλ, ο οποίος είναι πρώην αριστερός μπακ της Αθλέτικ που έπαιξε 445 αγώνες για αυτήν από το 1990 έως 2004 και συνέχισε να εργάζεται ως επικεφαλής της ακαδημίας από το 2013 μέχρι το 2015, ανέφερε ότι κάποτε πρότεινε την υπογραφή του επιθετικού της Βενεζουέλας, Φερνάντο Αριστεγουιέτα, ο οποίος έχει βασκικές ρίζες μέσω των παππούδων του, αλλά οι άνθρωποι του συλλόγου του είπαν ότι δεν ταιριάζει με τη φιλοσοφία.

«Πρέπει να είμαστε σαφείς. Για μένα, αυτός (ο Αριστεγουιέτα) θα μπορούσε κάλλιστα να συμπεριληφθεί στη φιλοσοφία. Ένας παίκτης με βασκικό γονέα, όπου κι αν ζει, είναι ικανός να παίξει για την Αθλέτικ. Με αυτές τις ρίζες, θα είναι Βάσκοι για όλη τους τη ζωή», ανέφερε ο Λαραθάμπαλ.

Ο Χαβιέρ Ιτουριάγα, ο οποίος έπαιξε για την Μπιλμπάο την σεζόν 2006-2007 και γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πόλη του Μεξικού λόγω της δουλειάς του πατέρα του πριν επιστρέψει στην πατρίδα της οικογένειάς του, τη Χώρα των Βάσκων, στα 15 του,  θα ήθελε να δει την Αθλέτικ να δημιουργεί ακαδημίες σε χώρες με μεγάλες βασκικές κοινότητες όπως το Μεξικό, όπου μπορούν να μεταδώσουν τις αξίες του συλλόγου στους νέους.

«Μου αρέσει να σκέφτομαι τον ρομαντισμό των αξιών που εμείς οι Βάσκοι έχουμε και εξάγουμε σε όλο τον κόσμο. Αυτό είναι που μου αρέσει περισσότερο στη φιλοσοφία. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει κάποιος με μαγικό ραβδί που να λέει: "Αυτό το άτομο είναι Βάσκος, αυτό το άτομο δεν είναι". Αυτό είναι πιο περίπλοκο», τονίζει ο Ιτουριάγα.

Η επίσημη απάντηση της Αθλέτικ σε όσους έθεσαν το θέμα στη γενική συνέλευση ήταν σαφής. Ο πρόεδρος Γιον Ουριάρτε δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι κανένας από τους τρεις υποψηφίους που είχαν θέσει υποψηφιότητα για τη θέση πέρυσι δεν είχε κάνει εκστρατεία για να αλλάξει τη φιλοσοφία και ότι οι οπαδοί που ήθελαν να ανοίξουν μια συζήτηση θα μπορούσαν να το κάνουν μέσω των κατάλληλων μηχανισμών. Οι φωνές μέσα από τον σύλλογο δεν πιστεύουν ότι η επιθυμία για αλλαγή είναι ευρέως διαδεδομένη στους οπαδούς της Αθλέτικ.

Ο Αλβάρο Ντε Λα Φουέντε πιστεύει ότι η γραπτή διατύπωση της φιλοσοφίας θα μπορούσε να βλάψει την ομάδα μακροπρόθεσμα.

«Αν οι καταστάσεις αλλάξουν και έχεις πολλά παιδιά που έρχονται από αλλού, αλλά διδάσκονται και αρχίζουν να παίζουν στη Λεθάμα όταν δεν είναι Βάσκοι, μπορεί να μην τα δεχτούμε», λέει. «Τότε είναι που αρχίζεις να προκαλείς στον εαυτό σου λίγο πόνο, γιατί ποτέ δεν ξέρεις πώς θα εξελιχθεί η κοινωνία».

 

Η Αθλέτικ είναι απίθανο να κερδίσει ξανά τη La Liga σύντομα. Μόνο η Βαλένθια και η Ατλέτικο Μαδρίτης κατάφεραν να μπουν σφήνα στις Μπαρτσελόνα και Ρεάλ Μαδρίτης τον 21ο αιώνα.

Το ανακατασκευασμένο «Σαν Μαμές» είναι ένα από τα καλύτερα στην Ισπανία και η Αθλέτικ μόλις ανανέωσε το συμβόλαιο του Νίκο Γουίλιαμς μέχρι το 2027. Τον Νοέμβριο, μια έκθεση που δημοσιεύθηκε από το CIES Football Observatory διαπίστωσε ότι καμία άλλη ομάδα στα πέντε μεγάλα πρωταθλήματα της Ευρώπης δεν είχε δώσει περισσότερα λεπτά σε εγχώριους παίκτες αυτή τη σεζόν.

«Η φιλοσοφία σου δίνει περισσότερα. Όταν είσαι διαφορετικός σε μια αγορά όπου όλοι κάνουν το ίδιο, η φανέλα σου αξίζει σίγουρα περισσότερα χρήματα, οι εκπομπές σου αξίζουν περισσότερα χρήματα, οι θαυμαστές σου επενδύουν περισσότερο σε αυτά τα εμπορεύματα επειδή είσαι μοναδικός», τονίζει ο Θουμπιθαρέτα.

«Θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι αν δεν κάνουμε τίποτα σοβαρά και αφήσουμε τον χρόνο να περάσει, ίσως υπάρξουν περισσότερες περιπτώσεις όπως οι αδελφοί Γουίλιαμς (Ινιάκι και Νίκο, δύο από τους καλύτερους παίκτες της Αθλέτικ που γεννήθηκαν στη βόρεια Ισπανία από Γκανέζους γονείς). Υπάρχει αρκετή μετανάστευση, άνθρωποι που έρχονται από την Αφρική, τη Νότια Αμερική και άλλα μέρη, αλλά ποιες είναι οι πιθανότητες να πάρεις καλούς παίκτες όπως οι αδελφοί Γουίλιαμς σε πέντε ή 10 χρόνια; Δεν θα στοιχημάτιζα σε αυτή τη στρατηγική», ανέφερε ο Γκάισκα Ατσχα,  ένας γεννημένος στο Μεξικό οπαδός και ιδρυτής του Mr Pentland Club.

Σε κάθε περίπτωση, ορισμένοι οπαδοί πιστεύουν ότι η φιλοσοφία της Αθλέτικ στην παρούσα μορφή της είναι περιοριστική. Το ερώτημα είναι πόσοι είναι πρόθυμοι να συζητήσουν κάτι που αποτελεί τόσο σημαντικό μέρος της ταυτότητας του συλλόγου.

 

ΠΗΓΗ: The Athletic

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ

Novibet ΕΠΑΘΑ με Super Προσφορά* Γνωριμίας* 21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ: ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ | ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 2109237777 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ

SEAJETS Ταξιδεύουμε μαζί με το μεγαλύτερο στόλο ταχύπλοων παγκοσμίως σε 50 προορισμούς του Αιγαίου!