Το «αφεντικό» των συνδικάτων

Υπάρχουν κάποιες προσωπικότητες στο μακρύ μονοπάτι του χρόνου που αν σταθούν μπροστά στο σκυθρωπό δικαστήριο της ιστορίας δύσκολα θα μπορέσει να βγει ετυμηγορία για να τους κρίνει. Βλέπετε το ειδικό βάρος των σωστών και των λάθος πράξεων σε μια υποθετική αφαίρεση δεν θα έβγαζαν ούτε θετικό πρόσημο ούτε όμως αρνητικό.

Ο Τζέιμς Ριντλ Χόφα ή απλώς Τζίμι Χόφα όπως έμεινε γνωστός πιθανότατα είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις. Ας μεταφερθούμε όμως στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα προκειμένου να ακολουθήσουμε τον δρόμο της πολυτάραχης ζωής του από την αρχή.

ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Ο μικρός Τζέιμς γεννήθηκε στην πόλη Μπραζίλ της πολιτείας Ιντιάνα το 1913. Σε ηλικία μόλις 7 ετών χάνει τον πατέρα του ο οποίος εργαζόταν ως ανθρακωρύχος. Περίπου 3 χρόνια αργότερα η μητέρα του αποφασίζει να μετακομίσουν στο Ντιτρόιτ κατ'εξοχήν βιομηχανική πόλη που προσέφερε αρκετές ευκαιρίες για δουλειά. Το σκηνικό που θα μεγαλουργούσε τα επόμενα χρόνια ένας από τους πιο αποτελεσματικούς συνδικαλιστές μόλις είχε επιλεγεί...

Από πολύ νεαρή ηλικία όπως και τα αδέρφια του ο Τζέιμς αρχίζει να εργάζεται τις ώρες μετά το σχολείο. Στους πρόποδες της εφηβείας αποφασίζει να το εγκαταλείψει. Είναι η ώρα της Αμερικής να ζήσει το μεγάλο κραχ του 1929 και η επιβίωση πλέον είναι ο αποκλειστικός στόχος της μεγάλης πλειοψηφίας των κατοίκων της. Ένας φίλος πείθει το προβληματισμένο αγόρι να στραφεί σε δουλειά που έχει να κάνει με τρόφιμα αφού:«Ό,τι και να γίνει οι άνθρωποι θα πρέπει να φάνε». Όντως προσλαμβάνεται στις αποθήκες μιας μεγάλης αλυσίδας οπωροπωλείων. Μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της ύφεσης , της ποτοαπαγόρευσης και της εκτεταμένης ανεργίας ο Τζίμι και οι συνάδελφοι του είχαν μια δουλειά χωρίς αυτό να σημαίνει πως οι συνθήκες ήταν ρόδινες. Βρισκόντουσαν στο χώρο εργασίας για πάνω από 12 ώρες αλλά από το συγκεκριμένο διάστημα πληρώνονταν μόνο την ώρα που ξεφόρτωναν και το υπόλοιπο ήταν υποχρεωμένοι να βρίσκονται εκεί και να περιμένουν. Εκτός αυτού είχαν να υποστούν κι έναν προϊστάμενο με άκρως προκλητική συμπεριφορά(τον οποίο αποκαλούσαν μεταξύ τους «Μικρό Μπάσταρδο») ο οποίος απέλυε άτομα χωρίς ιδιαίτερο λόγο.

Ήταν την άνοιξη του 1931 που οι εργαζόμενοι αποφάσισαν να αντιδράσουν. Περίμεναν από καιρό την κατάλληλη ευκαιρία και αυτή τους δόθηκε όταν στην αποθήκη κατέφτασε ένα μεγάλο φορτίο φράουλες από τη Φλόριντα. Η κήρυξη της απεργίας την δεδομένη στιγμή που το εμπόρευμα έπρεπε να μπει επειγόντως στα ψυγεία ανάγκασε την εργοδοσία να υποχωρήσει και να αναγνωρίσει το νεοσυσταθέν σωματείο. Η αύξηση του αντιτίμου για κάθε ώρα εργασίας, η εξασφάλιση πληρωμής τουλάχιστον του μισού μεροκάματου(δηλαδή να πληρώνονται οπωσδήποτε τις 6 ώρες κάθε μέρα) κι ένα υποτυπώδες πλάνο ασφάλισης ήταν τα πρώτα που πέτυχε.

Ο ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΞΕΚΙΝΑ

Μόλις ένα χρόνο μετά ο Χόφα παραιτείται(πριν απολυθεί) μετά από ένα έντονο καυγά με το μέχρι πρότινος αφεντικό του. Είχαν «παραγνωριστεί» απ'ότι φάνηκε.

Όμως δεν θα μείνει για πολύ ανενεργός. Η ηγετική του δράση στις αποθήκες φανερώνει την κλίση του. Αναλαμβάνει οργανωτής στο εθνικό συνδικάτο φορτηγατζήδων και παίρνοντας μαζί την ένωση εργαζομένων από τα μανάβικα δημιουργεί την τοπική οργάνωση 299 που έμελλε να είναι το προσωπικό του προπύργιο και «κάστρο» μέχρι το τέλος.

Στα χρόνια του 30 δεν ήταν και πολύ εύκολο να πείσεις κάποιον να οργανωθεί σε σωματείο. Οι ετικέτες «ταραχοποιοί» «κομμουνιστές» και «αναρχικοί» προσδίδονταν πανεύκολα. Πάντως ο Τζίμι ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος για να το πετύχει. Καθημερινά γυρίζει την πόλη και στρατολογεί κόσμο δηλαδή οδηγούς φορτηγών οποιουδήποτε κλάδου. Δεν πληρώνεται με μισθό αλλά με ένα μικρό ποσοστό από το ποσό που έδινε κάθε μέλος από την εγγραφή του. Πέρα από τη δυσπιστία όμως έχει να αντιμετωπίσει τόσο το «ξύλο» με τους απεργοπάστες και την αστυνομία στις απεργίες ενώ τα αφεντικά δεν χρησιμοποιούσαν και τις πλέον ειρηνικές μεθόδους. Ο Τζο Φράνκο πρωτοπαλίκαρο του Χόφα θυμάται:«Μας συμβούλευσε πως όταν μπαίναμε στο αυτοκίνητο δεν έπρεπε να κλείνουμε την πόρτα του οδηγού ενώ το αριστερό πόδι θα ήταν καλό να ακουμπά στο πεζοδρόμιο. Έτσι αν βάζοντας μπροστά τη μηχανή έσκαγε βόμβα θα υπήρχε περίπτωση να τη γλυτώσουμε καθώς η έκρηξη θα μπορούσε να μας εκτοξεύσει έξω».

Όμως τίποτα από όλα αυτά δεν θα μπορούσε να σταματήσει τον νεαρό και ανερχόμενο στην εργατική βαθμίδα Τζέιμς. Ξεκίναγε τη μέρα του στις 8 το πρωί και πήγαινε για ύπνο περίπου στις 5 πρωί της επόμενης ημέρας. Είχε κάνει αμέτρητα χιλιόμετρα στους αυτοκινητοδρόμους της πολιτείας του Μίτσιγκαν με οτοστόπ...Ναι έκανε οτοστόπ σε φορτηγά και μπαίνοντας άρχιζε την κουβέντα με τον οδηγό. Συνήθως δεν χρειαζόταν πάνω από λίγα λεπτά της ώρας για να τον πείσει με τον πύρινο λόγο του να ενταχθεί στο σωματείο. Μόλις το πετύχαινε κατέβαινε και σταμάταγε άλλο φορτηγό.

Στα 1936 σε μια απεργία υπαλλήλων πλυντηρίου γνώρισε την 18χρονη Τζόζεφιν Πόστζβακ μετανάστρια από την Πολωνία την οποία και μετά από λίγο καιρό παντρεύτηκε. Απέκτησαν δύο παιδιά την Μπάρμπαρα και τον Τζέιμς Τζούνιορ τα οποία μεταγενέστερα περιγράφουν τον Χόφα σαν ένα αφοσιωμένο οικογενειάρχη. Θυμούνται χαρακτηριστικά να τους λέει ώρες παραμύθια με ήρωα τον Φρέντι μια αλεπού η οποία έμπλεκε διαρκώς σε προβλήματα στο δάσος αλλά πάντα κατάφερνε με την διαπραγματευτική της πειθώ να ξεφεύγει.

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ-Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΕΝΕΝΤΙ

Το εργατικό σωματείο των οδηγών φορτηγών δεν ήταν κάτι καινούριο. Με έτος ίδρυσης το 1899 τις 3 πρώτες δεκαετίες μπορούμε να πούμε πως φυτοζωούσε καθώς τα μέλη του ήταν μόλις 75 χιλιάδες. Με την εμπλοκή του Χόφα και άλλων βέβαια χαρισματικών προσώπων σημειώνεται ραγδαία αύξηση αυτού του αριθμού. 170 χιλιάδες το 1936, 420 χιλιάδες το 1939, για να φτάσει μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο στο αστρονομικό νούμερο του ενός εκατομμυρίου μελών μετατρέποντας το συγκεκριμένο συνδικάτο σε ίσως το ισχυρότερο απ'όλα.

Το επιτυχημένο έργο του Χόφα δεν θα μπορούσε να μην έχει αντίκτυπο στη θέση του στην ιεραρχία. Το 1946 εκλέγεται πρόεδρος της τοπικής 299. Λίγα χρόνια πριν έχει αποφύγει τη στράτευση για το μέτωπο της Ευρώπης έχοντας διαπραγματευτεί με την κυβέρνηση μία συμφωνία που εγγυόταν την ομαλή μεταφορά των φορτίων προκειμένου να διευκολυνθεί η πολεμική προσπάθεια της χώρας.

Στις εκλογές για την κεντρική ηγεσία του σωματείου το 1951 ο Ντέιβ Μπεκ κερδίζει την προεδρία και προσφέρει την θέση του αντιπροέδρου στον Χόφα.

Όμως η αυξανόμενη κατά πολύ δύναμη του συνδικάτου οδήγησε αναπόφευκτα σε επικίνδυνες ατραπούς. Το κράτος συγκρότησε μια επιτροπή(γνωστή ως «Επιτροπή ΜακΛέλαν) η οποία κλήθηκε να διερευνήσει τυχόν παράνομες ενέργειες του συνδικαλιστικού οργάνου των φορτηγατζήδων. «Ψυχή» της επιτροπής ήταν ένας ελπιδοφόρος γερουσιαστής από τη Μασαχουσέτη. Το όνομά του ήταν Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι. Παράλληλα ειδικός ερευνητής της επιτροπής ήταν ο αδερφός του, Ρόμπερτ Κένεντι(γνωστότερος ως Μπόμπι).

Το 1957 η επιτροπή κατάφερε να προσκομίσει αποδείξεις που μαρτυρούσαν πως ο πρόεδρος Ντέιβ Μπεκ είχε καταχραστεί περίπου 300 χιλιάδες δολάρια από το ταμείο του σωματείου για να ανακαινίσει το σπίτι του και για διάφορα άλλα έξοδα. Παρόμοιες κατηγορίες υπήρχαν και για το Χόφα που όμως δεν κατάφεραν να αποδειχθούν και παράλληλα η φυλάκιση του Μπεκ του άνοιξε το δρόμο για την προεδρία.

Υπό την ηγεσία του Τζέιμς πραγματικά ένας άλλος ήλιος ανατέλει για τους οδηγούς φορτηγών. Ο ίδιος διαπραγματεύεται και υπογράφει νέα συλλογική σύμβαση εργασίας η οποία διασφαλίζει κατά πολύ υψηλότερες αμοιβές, ικανές να εξασφαλίσουν μια σχετικά άνετη μεσοαστική ζωή.

Πλέον ο Χόφα απολάμβανε σχεδόν καθολική αποδοχή από τα μέλη της οργάνωσης του όμως την ίδια στιγμή αυξάνονταν και οι εχθροί του. Το 1961 το πρόσφατο παρελθόν δείχνει να επιστρέφει αφού η εκλογή του «άσπονδου φίλου του» Τζον Κένεντι στον προεδρικό θώκο των Ηνωμένων Πολιτειών μόνο ως θετική εξέλιξη δεν μπορεί να ληφθεί για τον 48χρονο συνδικαλιστή. Άλλωστε δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως το μεγαλύτερο μυστήριο του αιώνα ο φόνος του «Τζέι Εφ Κέι» το 1963 θα μπορούσε να βρει λύση μέσα στους ανώτατους κόλπους του σωματείου των φορτηγατζήδων...Αλλά με αυτό θα ασχοληθούμε στο απώτερο μέλλον.

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ

Εν τω μεταξύ το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν εγκατέλειπε την λυσσαλέα του προσπάθεια να «βάλει στο χέρι» τον Χόφα. Το 1962 προσεγγίζει τον κατάδικο Έντουαρντ Πάρτιν πρώην φορτηγατζή και του προσφέρει την ελευθερία σε αντάλλαγμα της βοήθειας του προκειμένου να πιάσουν το «μεγάλο ψάρι». Ο Πάρτιν βγαίνει από την φυλακή και εισέρχεται στον στενό περιβάλλον του Τζέιμς. Δύο χρόνια αργότερα το δικαστήριο βασισμένο σε δική του μαρτυρία επιβάλλει στο Χόφα ποινή 8 ετών για προσπάθεια επιρροής σώματος ενόρκων σε μία από τις παρελθούσες δίκες του. Ακολουθεί μια επιπρόσθετη ποινή 5 χρόνων από δικαστήριο της πολιτείας του Σικάγο για απάτη με το κεφάλαιο που προορίζοταν για την σύνταξη των εργαζομένων.

Εν τέλει το 1967 μετά από συνεχόμενες εφέσεις που απορρίφθηκαν ο Χόφα οδηγείται στην ομοσπονδιακή φυλακή του Λιούισμπουργκ. Τα 13 χρόνια που αναμενόταν να εκτίσει ήταν ένα μεγάλο διάστημα αλλά ο ίδιος αρνείται να παραδώσει την προεδρία ορίζοντας τον Φρανκ Φιτζσίμονς, ίσως τον πιο πιστό του, αντιπρόεδρο με αυξημένες αρμοδιότητες.

Το 1971 παραδίδει τελικά την εξουσία και ταυτόχρονα λαμβάνει χάρη από τον Πρόεδρο Νίξον. Όμως επειδή τίποτα δεν χαρίζεται σε αυτόν τον κόσμο οι επόμενες εκλογές βρήκαν το σωματείο των οδηγών να παρέχει αυξημένη υποστήριξη στον μετέπειτα υπεύθυνο του σκανδάλου Γουοτεργκέιτ.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΕΣ ΤΕΛΟΣ

Από τη μέρα της αποφυλάκισης του ο Χόφα αρχίζει να ετοιμάζει την προσωπική του εκστρατεία για να επανέλθει στην κορυφή της ιεραρχίας. Δυστυχώς για τον ίδιο αν και λίγη αναλογικά με την αρχική, η παραμονή του στην φυλακή έχει αλλάξει τις ισορροπίες.

Ο Φιτζσίμονς αρχίζει και «κάνει νερά» ενώ διάφορα αφεντικά της Μαφίας που βρίσκονταν εκείνη τη στιγμή στα πράγματα δεν βλέπουν με καλό μάτι την επιστροφή του.

Η τελευταία σελίδα γράφεται ένα ζεστό καλοκαιρινό απόγευμα του Ιούλη του 1975. Ο Χόφα φεύγει από το σπίτι ενώ πληροφορεί την οικογένεια του πως δεν θα αργήσει να επιστρέψει.

Πηγαίνει να συναντηθεί όπως ο ίδιος λέει με τον Άντονι Τζιακαλόνε ή αλλιώς Τόνι Τζακ και τον Άντονι Προβετζάνο ή αλλιώς Τόνι Προ, αμφότεροι είναι σεσημασμένα και «εξέχοντα» μέλη της εγκληματικής κοινότητας.

Μάρτυρες τον είδαν να περιμένει στο πάρκινγκ του εστιατορίου «Μάκους Ρεντ Φοξ» όπου και βρέθηκε το αυτοκίνητό του. Αυτή ήταν και η τελευταία φορά που κάποιος είδε ζωντανό ή νεκρό τον άλλωτε κραταιό συνδικαλιστή.

Παρά τις εκτεταμένες έρευνες κανένα ίχνος του δεν βρέθηκε ενώ οι δύο μαφιόζοι αρνήθηκαν ότι ήξεραν ο,τιδήποτε για ραντεβού, έχοντας και οι δύο ακλόνητο άλλοθι.

7 χρόνια μετά την εξαφάνισή του κηρύχθηκε και επίσημα επίσημα νεκρός. Η Μαφία φοβόταν πιθανή κατάθεσή του σε μια επερχόμενη δίκη για κάποιους φόνους ενώ φυσικά και δεν τον ήθελε ξανά πρόεδρο.

Αμέτρητες θεωρίες έχουν αναπτυχθεί σχετικά με τον θάνατό του χωρίς όμως καμία να έχει επιβεβαιωθεί. Πολλοί εκτελεστές που εκπλήρωναν συμβόλαια θανάτου για τη Μαφία έχουν ισχυριστεί πως σκότωσαν το Χόφα χωρίς όμως κανένας να μπορεί να πει με ακρίβεια που είναι το πτώμα του το οποίο σύμφωνα με το πιο ακραίο σενάριο είναι θαμμένο κάτω από το Στάδιο των Νιου Γιορκ Τζάιαντς. Πάντως το 2001 ανάλυση DNA απέδειξε πως το σώμα του Χόφα είχε μεταφερθεί με το αυτοκίνητο του Τσαρλς Ο'Μπράιαν ενός νεαρού φορτηγατζή που κάποτε του είχε φερθεί σαν πατέρας.

ΣΥΝΟΛΙΚΑ

Το 1995 ο Τζέιμς Τζούνιορ και η Μπάρμπαρα Χόφα οργάνωσαν ένα μνημόσυνο για τον πατέρα τους στο οποίο συγκεντρώθηκαν πάνω από 2 χιλιάδες άτομα.

Ο Τζίμι Χόφα σαφώς και δεν ήταν κανένας άγιος. Για τους εχθρούς του ήταν απλά ένας διεφθαρμένος και αδίστακτος εργατοπατέρας. Οι ακραίες μέθοδοι του, το γεγονός πως προστάτευε τα δικαιώματα των οδηγών φορτηγών χωρίς να έχει δουλέψει ούτε μία ώρα σαν φορτηγατζής αλλά και οι συναλλαγές με τη Μαφία που ποτέ δεν παραδέχτηκε ούτε όμως αρνήθηκε αδιαμφισβήτητα μετράνε πολύ αρνητικά.

Από την άλλη όπως ο ίδιος έλεγε η συνεργασία με τη Μαφία ήταν απαραίτητη καθώς:

«Αν θέλεις να πετύχει μια απεργία είσαι υποχρεωμένος να τα έχεις καλά με όποιον μπορεί να την εμποδίσει».

Μα πάνω απ'όλα, όπως παραδέχονται και οι περισσότεροι σε μια εποχή που τα δικαιώματα των εργαζομένων τείνουν να μειώνονται, χωρίς τον Τζίμι Χόφα το εργατικό τοπίο του σήμερα θα ήταν πολύ πολύ διαφορετικό.

 

*Σε όσους ενδιαφέρονται προτείνεται ανεπιφύλακτα η ομώνυμη ταινία(Hoffa-παραγωγής 1992) σε σκηνοθεσία Ντάνι Ντε Βίτο με τον Τζακ Νίκολσον σε μια τρομερή ερμηνεία.

 

Πρώτη δημοσίευση στις 20-05-2010

 

Novibet ΕΠΑΘΑ με Super Προσφορά* Γνωριμίας* 21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ: ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ | ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 2109237777 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ

SEAJETS Ταξιδεύουμε μαζί με το μεγαλύτερο στόλο ταχύπλοων παγκοσμίως σε 50 προορισμούς του Αιγαίου!