Ο Κρητικός από τη Συρία που γύρισε στην Κρήτη 130 χρόνια μετά

Ο Άχμετ και η οικογένειά του έφτασαν στην Ελλάδα από την Συρία μαζί με τους χιλιάδες ανθρώπους που προσπαθούν να ξεφύγουν από την αιματοχυσία. Μαζί του όμως έφερνε και την ιστορία των προγόνων του με την οποία πλέον κλείνει ένας κύκλος 130 ετών.

Ο 42χρονος Άχμετ, την ιστορία του οποίου αφηγείται το BBCσε ένα εκτενές αφιέρωμα, αφού πήρε το άσυλο μαζί με την οικογένειά του πήγε κατευθείαν στην Κρήτη. Εκεί, στα Χανιά εμφανίστηκε σ’ ένα κατάστημα κι άρχισε να μιλά στον ιδιοκτήτη. Ο καταστηματάρχης κατάλαβε σχεδόν τα πάντα εκτός από μερικές λέξεις που του ήταν άγνωστες όχι γιατί ήταν ξένες αλλά γιατί ήταν τόσο παλιές κρητικές που πια δεν χρησιμοποιούνταν!  Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει το ρεπορτάζ του BBC ο Αχμέτ ήταν σαν να είχε έρθει όχι από τη Συρία, αλλά από μια άλλη εποχή!

Η κρητική καταγωγή των 130 ετών

Η αλήθεια είναι ότι η οικογένεια του Άχμετ καταγόταν από την Κρήτη, από όπου όμως αναγκάστηκαν να φύγουν πριν από 130 χρόνια επειδή ήταν μουσουλμάνοι. Τώρα ο ίδιος επέστρεψε στη γη των προγόνων του κυνηγημένος από τον πόλεμο στην Συρία.

Ο Αχμέτ μιλά μια μορφή της κρητικής διαλέκτου που είχε μάθει από τους γονείς του, οι οποίοι τον μεγάλωσαν σε ένα χωριό στη βόρεια Συρία τη δεκαετία του 1970 και του ’80. Οι γονείς του είχαν περάσει όλη τη ζωή τους στη Συρία – αλλά κάποια μέλη της προηγούμενης γενιάς είχαν γεννηθεί στην Κρήτη και είχαν κρατήσει ζωντανό τον κρητικό πολιτισμό.

«Έμαθα αραβικά στο σχολείο αλλά πάντα μιλούσαμε ελληνικά στο σπίτι», λέει ο Αχμέτ. Τα παιδιά έμαθαν ελληνικούς χορούς και απήγγειλαν  μαντινάδες. Οι γονείς γνώριζαν παραδοσιακές κρητικές συνταγές, όπως τα  σαλιγκάρια. Η σύζυγος του Αχμέτ, Γιασμίν, είναι επίσης από  κρητική οικογένεια.

Οι παππούδες του Αχμέτ αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Κρήτη το 1890, όταν είχε αρχίσει η κατάρρευση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η Κρήτη άνηκε στην αυτοκρατορία για δύο αιώνες και περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των προγόνων του Αχμέτ, είχε ασπαστεί στο  Ισλάμ.

Ωστόσο με τις εξεγέρσεις στα τέλη του 19ου αιώνα ο μουσουλμανικός πληθυσμός απελάθηκε. Κάποιοι πήγαν στην Τουρκία, τη Λιβύη, το Λίβανο ή την Παλαιστίνη, αλλά η οικογένεια του Αχμέτ ταξίδεψε στο Αλ-Χαμιντία, ένα χωριό στη Συρία που δημιουργήθηκε για τους πρόσφυγες από τον  σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β ‘.

Πάρα πολλά χρόνια αργότερα , οι 10.000 κάτοικοί του ήρθαν ξανά σε επαφή με τη σύγχρονη Κρήτη παρακολουθώντας  ελληνική τηλεόραση μέσω δορυφόρου και περιστασιακά κάποιοι  θα ταξιδέψουν πίσω στο νησί για να εργαστούν.

«Στην καρδιά μας υπήρχε πάντα ένα κομμάτι της Κρήτης» λέει ο Αχμέτ.

«Όλοι ήξεραν ακριβώς από ποιο χωριό ήρθε η οικογένεια όλων των άλλων. Οι παππούδες μας  έλεγαν πόσο όμορφη ήταν η Κρήτη και πώς είχαν όλα όσα χρειάζονταν εκεί. Θέλαμε πάντα να την επισκεφθούμε, αλλά ποτέ δεν είχαμε την ευκαιρία», αναφέρει. Μέχρι που ξέσπασε ο πόλεμος.

Ο Σύριος που λεγόταν… Ταρζαλάκης!

Οι αδελφές του Άχμετ και οι οικογένειές τους ήταν οι πρώτες που έφυγαν από τη Συρία. Ο ίδιος ο Αχμέτ εξαιτίας προβλημάτων υγείας δυσκολεύτηκε πολύ να βρει εργασία και τα απαραίτητα χρήματα για να πληρώσει τους διακινητές. Τελικά, αφού τα κατάφερε αυτός και η οικογένειά του – η γυναίκα του Γιασμίν, ο 14χρονος Μπιλάλ, η 12χρονη Ριμ, ο 9χρονος Μουσταφά και η 4χρονη Φατίμα -  ξεκίνησαν για την Ελλάδα την άνοιξη του 2017. Μετά από τρεις μήνες ταξίδι και αφού κινδύνευσαν να πνιγούν έφτασαν στην Μυτιλήνη.

Όταν η οικογένεια έδωσε την πρώτη της συνέντευξη για να πάρει το άσυλο, ο Άχμετ έδειξε το διαβατήριό του και έβαλε το δάχτυλό του δίπλα στο επώνυμό του: Ταρζαλάκης!

«Ο αστυνομικός άρχισε να φωνάζει τους συναδέρφους του και να τους λέει “Δείτε, δείτε, αυτός εδώ είναι Κρητικός, ελάτε να δείτε”. Όλοιάρχισανναμαζεύονταιγύρωμας», θυμάταιοΆχμετ.

Μετά από ένα μήνα στην Μυτιλήνη, η οικογένεια έλαβε άσυλο τον Αύγουστο του 2017. Αμέσως πήραν το πλοίο και ξεκίνησαν το ταξίδι για την Κρήτη όπου τους περίμεναν οι δύο αδερφές του, δυο ξαδέρφια του και οι οικογένειές τους που ήδη είχαν εγκατασταθεί στα Χανιά.

Ο Άχμετ μόλις έφτασε εκεί αναγκάστηκε να μείνει στο νοσοκομείο εξαιτίας προβλημάτων από την χρόνια επιληψία από την οποία πάσχει. Το ιατρικό προσωπικό τον άκουγε εντυπωσιασμένο να μιλά μια παλιά διάλεκτο κι ένας από τους γιατρούς κάλεσε έναν τοπικό δημοσιογράφο που έκανε την ιστορία του Άχμετ γνωστή στο νησί.

«Όταν έφυγα από το νησί όλοι με ήξεραν. Οι άνθρωποι με σταματούσαν και με ρωτούσαν για τη Συρία και τον πόλεμο. Μας βλέπουν σαν Κρητικούς που πια έχουμε επιστρέψει».

Ο Άχμετ επισκέφτηκε μάλιστα το χωριό όπου έμεναν οι πρόγονοί του, το Σκαλάνι, λίγο έξω από το Ηράκλειο. Περπατώντας στους δρόμους του λέει ότι ένιωσε ανατριχίλα.

«Δεν μπορούσα να βρω ακριβώς τα σπίτια, αλλά οι ντόπιοι μού έδειξαν πού ήταν η μουσουλμανική συνοικία». Ωστόσο όπως λέει τόσο ο ίδιος όσο και οι συγγενείς του ήταν προσεκτικοί στις ερωτήσεις τους: «Δεν θέλω ο κόσμο να νομίζει ότι θέλω να πάρω πίσω τη γη των προγόνων μου», λέει ο γαμπρός του Άχμεντ, Μουσταφά.

Η οικογένεια γνωρίζει μια παλιότερη μορφή της κρητικής διαλέκτου, αλλά πολλές λέξεις που χρησιμοποιούν δεν υπάρχουν πια ούτε στα κρητικά ούτε γενικότερα στα ελληνικά. Έτσι, τώρα η οικογένεια μαθαίνει να διαβάζει και να γράφει ελληνικά και τα παιδιά τους παρακολουθούν το ελληνικό σχολείο.

«Μαθαίνουμε νέες φράσεις αλλά ακόμα διατηρούμε την δική μας γλώσσα γιατί είναι μέρος αυτού που είμαστε», λέει ο Άχμετ.

Οι δυσκολίες του σήμερα

Αν και προς το παρόν η Κρήτη δεν είναι η γη της επαγγελίας που περιέγραφαν οι παππούδες του στον Άχμετ, ο ίδιος είναι ευγνώμων για την οικονομική βοήθεια από το πρόγραμμα Εστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αν και αυτό δεν είναι αρκετό για να αναθρέψει τέσσερα παιδιά.

Ήδη πάντως οι άντρες της οικογένειας του Άχμετ που αποτελείται από 25 άτομα έχουν σκέψεις για να δημιουργήσουν μια οικοδομική επιχείρηση, ενώ οι γυναίκες σκέφτονται να ασχοληθούν με την κομμωτική.

Ο Άχμεντ πάντως παραδέχεται ότι, αν και είναι χαρούμενος που βρέθηκε στην γη των προγόνων του, ο τρόπος με τον οποίο έγινε του δημιουργεί γλυκόπικρα συναισθήματα.

«Όταν αναγκάζεσαι να φύγεις από τον τόπο που γεννήθηκες είναι σαν να χάνεις ένα κομμάτι του εαυτού σου. Αν ο Άσαντ δεν ήταν στην εξουσία και ήταν ασφαλές για εμάς να επιστρέψουμε στο Αλ – Χαμιντία, τότε θα το έκανα. Σίγουρα όμως θα ήθελα να κρατήσω τις επαφές μου με την Κρήτη και να την επισκέπτομαι όσο συχνότερα μπορώ», τονίζει ο Άχμετ.

Πηγή: BBC

Novibet ΕΠΑΘΑ με Super Προσφορά* Γνωριμίας* 21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ: ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ | ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 2109237777 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ

SEAJETS Ταξιδεύουμε μαζί με το μεγαλύτερο στόλο ταχύπλοων παγκοσμίως σε 50 προορισμούς του Αιγαίου!